Nowe satelitarne obserwatorium słoneczne SDO

Już jutro, 10 lutego 2010 roku, z przylądka Canaveral na Florydzie zostanie wyniesione na orbitę geosynchroniczną nowe obserwatorium satelitarne NASA, którego celem będzie Słońce. To Solar Dynamics Observatory, w skrócie SDO.  To pierwsza misja NASA z planowanej serii LWS,  Living With a Star (Żyjąc z gwiazdą), która ma na celu nie tylko zrozumienie procesów zachodzących na Słońcu, w szczególności zmian w jego atmosferze, ale przede wszystkim wpływu tych procesów na Ziemię. Dlatego następne misje z tej serii, Geospace, będą badały wpływ Słońca na najbliższe otoczenie Ziemi czyli pasy radiacyjne i jonosferę. Kolejne, Solar Probe i Sentinels mają podobne zadania.

Samo SDO zaprojektowano w taki sposób, aby obserwacje dokonane za jego pomocą pomogły nam zrozumieć wpływ Słońca na Ziemię i otaczająca ją przestrzeń. Potrzebne dane otrzymamy badając słoneczną atmosferę w małych skalach przestrzennych i czasowych oraz w różnych zakresach widma elektromagnetycznego jednocześnie.

Główne zadania badawcze SDO to: (1) zrozumienie jak jest generowane słoneczne pole magnetyczne i jaka jest jego struktura, (2) poznanie jak energia pola magnetycznego jest przekształcana i wydzielana w otoczeniu Słońca i Ziemi w postaci wiatru słonecznego, energetycznych cząstek i zmian w natężeniu promieniowania słonecznego.

Poprawiony: wtorek, 09 lutego 2010 13:45
Czytaj więcej...
 
Słońce się budzi !

Słońce w UV

Nareszcie! Po wielu miesiącach braku aktywności, na powierzchni Słońca pokazały się wreszcie pierwsze plamy. Pojawiły się na dużych szerokościach heliograficznych, co bez wątpienia zwiastuje początek nowego cyklu aktywności słonecznej, cyklu nr 24.

Aktywność Słońca zmienia się cyklicznie, przy czym średnia długość cyklu wynosi około 11 lat (a właściwie dwa razy więcej, jeśli weźmie się pod uwagę zmianę biegunowości pól magnetycznych). Kolejne cykle nie są jednakowe: mogą trwać nieco dłużej lub krócej niż średnia, maksima aktywności też nie są jednakowo wysokie. Ba, zdarzały się w przeszłości kilkudziesięcioletnie okresy prawie całkowitego zaniku aktywności słonecznej. Miało to miejsce m.in. w drugiej połowie XVII wieku; ten okres braku aktywności Słońca nazywany jest minimum Maundera.

Przedłużający się brak aktywności Słońca w roku 2009 — kiedy to spodziewano się już wzrostu aktywności i początku nowego cyklu — sprawił iż zaczęto spekulować, że być może mamy do czynienia z początkiem okresu zaniku aktywności słonecznej. Z początkiem roku 2010 na powierzchni Słońca zaczęły się jednak pojawiać daleko od równika słonecznego obszary aktywne, co jednoznacznie wskazuje na początek nowego cyklu aktywności. Na zdjęciu obok, wykonanym w ultrafiolecie przez satelitę SOHO 24 stycznia br., widać wyraźnie dwa obszary aktywne. Towarzyszące im grupy plam na powierzchni Słońca można zobaczyć na zdjęciu tutaj, wykonanym mniej więcej w tym samym czasie.

Poprawiony: środa, 03 lutego 2010 19:32
 
Z NASZYCH BADAŃ: Gwiazdy zmienne w NGC 1502

Gromada otwarta NGC 1502

Od kilkunastu lat prowadzimy w Białkowie szeroko zakrojony program poszukiwania gwiazd zmiennych pulsujących w młodych gromadach otwartych północnego nieba. Niedawno zakończyliśmy analizę obserwacji gromady otwartej NGC 1502 (na zdjęciu) położonej w gwiazdozbiorze Żyrafy. Wśród jedenastu gwiazd zmiennych, które znaleźliśmy w polu gromady, trzy zasługują na szczególną uwagę: pierwsza to gwiazda pulsująca typu β Cephei, druga — poczwórny układ zaćmieniowy SZ Camelopardalis (to jedna z dwu jasnych gwiazd w centrum gromady) i wreszcie trzecia: nie należąca do gromady gwiazda pulsująca typu RR Lyrae.

Poprawiony: poniedziałek, 11 stycznia 2010 12:02
Czytaj więcej...